Vì không có kim và không có thuốc nên nhóm này trông vô hại nhất. Nhưng có mấy tình huống mà thao tác mạnh lại gây tổn thương thật.
Rủi ro nằm ở đâu
- Không nằm ở bản thân việc xoa bóp
- Mà ở cường độ thao tác
- Và ở tình trạng của người bệnh
- Cùng một thao tác, hai người khác nhau thì khác hẳn
- Nên phần khai báo trước là phần quyết định
Mục thứ tư là điểm cốt lõi, và nó là lý do nhóm này vẫn cần nói trước như mọi nhóm khác.
Sáu nhóm phải nói ra trước
- Người loãng xương nặng
- Người đang dùng thuốc chống đông
- Người có bệnh ung thư đã di căn xương
- Người có bệnh lý cột sống hoặc vừa mổ
- Vùng da đang tổn thương hoặc nhiễm trùng
Năm nhóm trên cộng với người đang có cục máu đông ở chi là sáu, và cả sáu đều có lý do cụ thể.
Vì sao loãng xương nặng lại quan trọng
- Xương yếu có thể nứt với lực không lớn
- Thao tác mạnh vào lưng là chỗ rủi ro nhất
- Và tổn thương có thể không đau ngay
- Nên người trong nhóm này phải nói ra
- Kể cả khi chỉ nghi mình có loãng xương
Mục thứ ba là điều làm nhóm này khó nhận, và nó là lý do phải phòng thay vì chờ dấu hiệu.
Vì sao ung thư di căn xương phải nói ra
- Xương ở vùng di căn yếu hơn nhiều
- Nên nguy cơ nứt khi thao tác cao hơn
- Người bệnh có thể chưa biết mình có di căn
- Nên nếu đang điều trị ung thư thì nói ra
- Và hỏi bác sĩ điều trị trước
Mục thứ ba là điều cần nói rõ, vì nhiều người chỉ biết chẩn đoán chính mà chưa biết chi tiết.
Thao tác vùng cổ: nhóm cần thận trọng nhất
- Thao tác mạnh và giật ở vùng cổ là nhóm rủi ro nhất
- Nói nếu mình có chóng mặt hoặc hoa mắt
- Nói nếu mình có bệnh mạch máu
- Và nói nếu mình đang dùng thuốc chống đông
- Có thể đề nghị không làm thao tác giật ở vùng đó
Mục cuối là quyền của người bệnh, và nó là đề nghị hoàn toàn hợp lý.
Dấu hiệu phải dừng ngay trong lúc làm
- Chóng mặt
- Nhìn đôi hoặc nhìn mờ
- Nói khó
- Tê hoặc yếu một bên
- Đau nhói dữ dội tại một điểm
Năm mục này là nhóm dừng ngay và đi khám, và bốn mục đầu cần được đi khám khẩn.
Vì sao bốn dấu hiệu đầu cần đi khám khẩn
- Chúng gợi tới vấn đề ở mạch máu hoặc thần kinh
- Không phải vấn đề ở cơ
- Nên chúng không thuộc nhóm nghỉ một lát rồi hết
- Nói rõ mình vừa được thao tác vùng cổ
- Thông tin đó đổi hướng chẩn đoán
Mục cuối là chi tiết quyết định, và nó phải được nói ngay khi tới cơ sở y tế.
Cái gì bình thường sau buổi làm
- Ê nhẹ một hai ngày
- Cảm giác thư giãn hoặc buồn ngủ
- Đôi khi bầm nhỏ
- Hết dần và không nặng lên
- Mục cuối là ngưỡng phân biệt
Mục cuối là cách đơn giản nhất để tự đánh giá, và nó dùng được cho mọi nhóm phương pháp.
Cái gì không bình thường
- Đau tăng dần thay vì giảm dần
- Bầm lớn hoặc lan rộng
- Tê hoặc yếu mới xuất hiện
- Đau tại một điểm cố định không đỡ
- Đặc biệt nếu vừa được thao tác mạnh vào cột sống
Mục thứ ba là dấu hiệu quan trọng nhất, vì nó gợi tới tổn thương thần kinh.
Cường độ: đừng cố chịu
- Đau nhiều không có nghĩa là hiệu quả hơn
- Đây là quan niệm sai rất phổ biến
- Nói ngay khi thấy quá mạnh
- Người làm sẽ giảm lực
- Chịu đau không mang lại gì thêm
Mục thứ hai là điều em muốn nói thẳng, vì nó làm nhiều người chịu tới mức bị tổn thương.
Nhóm cần hỏi bác sĩ trước
- Người đang điều trị ung thư
- Người có bệnh lý cột sống
- Người vừa mổ
- Thai phụ
- Người đang dùng thuốc chống đông
Năm nhóm này nên có câu trả lời từ bác sĩ trước, và một câu hỏi đủ để có nó.
Thai phụ thì lưu ý gì
- Nói ra ngay từ đầu, kể cả khi mới nghi
- Có tư thế và vùng cần tránh
- Có thao tác cần tránh
- Hỏi bác sĩ theo dõi thai trước
- Đừng để người làm phải đoán
Mục cuối là lời nhắc lặp lại của site, và nó áp cho mọi nhóm phương pháp.
Điều nên nói trước mỗi buổi
- Sáu nhóm ở trên nếu mình thuộc nhóm nào
- Vùng nào đang đau hoặc đang tổn thương
- Cường độ mình chịu được
- Đề nghị tránh thao tác giật ở cổ nếu muốn
- Bốn điều đó nói trước khi bắt đầu
Mục thứ ba là điều nên nói mỗi buổi chứ không chỉ buổi đầu, vì tình trạng đổi theo ngày.
Kiểm được ngay tại chỗ
- Em đã nói mình thuộc nhóm nào cần thận trọng chưa
- Người làm có hỏi về bệnh và thuốc của em không
- Cường độ có được điều chỉnh khi em nói không
- Em biết năm dấu hiệu phải dừng ngay chưa
- Bốn việc đó làm trước khi nằm xuống
Mục cuối là ý của bài, vì nhóm này trông nhẹ nên phần khai báo hay bị bỏ hoàn toàn.
Câu hỏi thường gặp
Nhóm dùng tay có rủi ro gì?
Phần lớn buổi làm không có chuyện gì, nhưng thao tác mạnh có thể gây tổn thương ở người có xương yếu, người dễ chảy máu, hoặc người có bệnh ở cột sống. Rủi ro nằm ở cường độ thao tác và ở tình trạng của người bệnh, không nằm ở bản thân việc xoa bóp.
Ai không nên làm hoặc phải rất thận trọng?
Người loãng xương nặng, người đang dùng thuốc chống đông, người có bệnh ung thư đã di căn xương, người có bệnh lý cột sống hoặc vừa mổ, vùng da đang tổn thương hoặc nhiễm trùng, và người đang có cục máu đông ở chi. Cả sáu nhóm đó phải nói ra trước.
Thao tác vùng cổ có gì đặc biệt?
Thao tác mạnh và giật ở vùng cổ là nhóm cần thận trọng nhất, nên hãy nói nếu mình có chóng mặt, hoa mắt, hay bệnh mạch máu. Nếu trong lúc làm thấy chóng mặt, nhìn đôi, nói khó hay tê một bên thì phải dừng ngay và đi khám.
Đau sau buổi xoa bóp có bình thường không?
Ê nhẹ một hai ngày là hay gặp. Nhưng đau tăng dần, bầm lớn, hoặc tê và yếu mới xuất hiện thì không bình thường và cần đi khám — đặc biệt nếu vừa được thao tác mạnh vào cột sống.