Người bệnh không có cách đánh giá một phương pháp. Nhưng có cách đọc lời giới thiệu về nó, và cách đó không cần chuyên môn.
Hai phần trong mọi lời giới thiệu
- Phần mô tả: làm gì, thế nào, mất bao lâu
- Phần hứa hẹn: sẽ đạt được gì
- Phần đầu kiểm được
- Phần sau thì không
- Nên đọc là tách hai phần đó ra
Mục cuối là kỹ thuật của cả bài, và nó dùng được cho mọi lĩnh vực không riêng đông y.
Sáu thứ phần mô tả nên có
- Làm gì cụ thể
- Mất bao lâu mỗi buổi
- Có xâm lấn hay không
- Cảm giác thế nào
- Cần bao nhiêu buổi và có tác dụng phụ gì
Năm mục trên tính mục cuối là hai thì thành sáu, và một nơi bài bản mô tả được cả sáu.
Bốn dấu hiệu của lời hứa
- Nói chắc chắn khỏi
- Nói chữa được nhiều bệnh không liên quan tới nhau
- Nói không có tác dụng phụ nào
- Nói rằng nó thay được điều trị đang có
- Bốn thứ đó đều đáng cảnh giác
Mục thứ tư là nguy hiểm nhất trong bốn, vì nó dẫn tới việc bỏ điều trị đang có.
Vì sao chữa được nhiều bệnh không liên quan lại đáng nghi
- Các bệnh khác nhau có cơ chế khác nhau
- Một can thiệp tác động lên mọi cơ chế đó là điều khó xảy ra
- Danh sách càng dài thì càng đáng nghi
- Đặc biệt khi danh sách gồm cả các bệnh nặng
- Đây là dấu hiệu dễ nhận nhất trong bốn
Mục thứ tư là chỗ nguy hiểm thật, vì nó làm người bệnh nặng hoãn việc điều trị.
Vì sao không có tác dụng phụ nào lại là dấu hiệu
- Mọi can thiệp có tác dụng đều có khả năng gây tác dụng không mong muốn
- Ở một số người
- Nói không có gì cả thường nghĩa là chưa ai theo dõi phần đó
- Chứ không phải nó an toàn tuyệt đối
- Nên nói được tác dụng phụ là dấu hiệu tốt
Mục cuối là cách đọc đảo ngược, và nó là chỉ dấu mạnh hơn mọi lời cam đoan.
Cách hỏi để lấy được phần mô tả
- Cụ thể thì sẽ làm gì với em
- Mất bao lâu và bao nhiêu buổi
- Em sẽ cảm thấy thế nào
- Có tác dụng phụ gì và dấu hiệu nào thì ngừng
- Bốn câu đó cho ra một mô tả dùng được
Mục thứ tư là câu quan trọng nhất, và nó cũng là câu phân biệt nơi bài bản.
Câu hỏi về kết quả nên đặt thế nào
- Đừng hỏi có khỏi được không
- Hỏi bao lâu thì biết là có hiệu quả
- Và dựa vào gì để biết
- Hai câu đó cho ra một ngưỡng đánh giá
- Thay vì một lời hứa
Mục thứ hai là cách đặt câu hỏi hay nhất trong cả site, vì nó buộc câu trả lời phải cụ thể.
Vì sao ngưỡng đánh giá quan trọng hơn lời hứa
- Lời hứa không kiểm được
- Ngưỡng thì kiểm được ở mốc đã hẹn
- Có ngưỡng thì biết khi nào nên dừng
- Không có ngưỡng thì việc dùng kéo dài vô hạn
- Đây là nguyên tắc xuyên cả site
Mục thứ tư là rủi ro đã nói ở lô về liệu trình, và nó xuất hiện lại ở mọi phương pháp.
Về các lời chứng của người bệnh khác
- Chúng là kinh nghiệm cá nhân
- Ca của họ có thể thuộc loại khác hẳn
- Chuyện thành công được kể nhiều hơn chuyện không
- Nên bức tranh nghe được lệch về phía tốt
- Dùng để biết nơi đó tồn tại, không dùng để quyết
Mục cuối là cách dùng đúng, và nó không phủ nhận giá trị của lời kể.
Về ảnh trước và sau
- Không kiểm được điều kiện chụp
- Không biết cùng một người hay không
- Không biết còn dùng gì khác cùng lúc
- Nên nhóm này không nói được gì
- Và ở lĩnh vực y tế thì nó còn bị quản
Mục thứ ba là điều quan trọng nhất, vì phần lớn trường hợp đang dùng nhiều thứ cùng lúc.
Về chữ nghe có vẻ khoa học
- Các từ nghe kỹ thuật không làm điều gì đúng hơn
- Nói có nghiên cứu thì hỏi nghiên cứu nào
- Nói được cấp bằng thì hỏi bằng gì, ai cấp
- Không trả lời được thì đó là dữ kiện
- Mình không cần đọc nghiên cứu, chỉ cần nghe họ có nói được không
Mục cuối là nguyên tắc lặp lại của site, và nó cho phép người không chuyên vẫn đánh giá được.
Điều nên làm sau khi đọc một lời giới thiệu
- Viết ra phần mô tả mình đã hiểu
- Viết ra phần hứa hẹn mình nghe được
- Đưa cả hai cho bác sĩ đang theo dõi mình xem
- Hỏi họ nghĩ gì
- Việc đó mất một buổi khám và tránh được nhiều tháng
Mục thứ ba là bước ít ai làm, và nó là cách dùng chuyên môn mình đang có sẵn.
Ranh giới không được vượt
- Không phương pháp nào được thay điều trị đang có
- Trừ khi bác sĩ đang kê đơn đồng ý
- Không tự ngừng thuốc để thử một phương pháp
- Và không hoãn việc chẩn đoán để thử
- Bốn điều đó không linh động
Mục cuối là ranh giới an toàn của cả lô này, và nó được nhắc lại ở mọi bài.
Kiểm được ngay tại chỗ
- Họ mô tả được cả sáu thứ về phương pháp không
- Họ có nói được tác dụng phụ không
- Họ trả lời được bao lâu thì biết là có hiệu quả không
- Họ có hứa chắc chắn khỏi không
- Câu cuối trả lời là có thì dừng lại
Mục cuối là ý của bài, vì một lời hứa chắc chắn đã đủ để kết luận mà không cần gì thêm.
Câu hỏi thường gặp
Người bệnh có cách nào đánh giá một phương pháp không?
Đánh giá bản thân phương pháp thì không, nhưng đọc được lời giới thiệu về nó thì có. Điều cần làm là tách phần mô tả — làm gì, mất bao lâu, cảm giác thế nào — khỏi phần hứa hẹn về kết quả.
Phần mô tả nên có những gì?
Làm gì cụ thể, mất bao lâu, có xâm lấn hay không, cảm giác thế nào, cần bao nhiêu buổi, và có tác dụng phụ gì. Một nơi làm bài bản mô tả được cả sáu thứ đó.
Dấu hiệu nào cho biết đó là lời hứa chứ không phải mô tả?
Nói chắc chắn khỏi; nói chữa được nhiều bệnh không liên quan tới nhau; nói không có tác dụng phụ nào; và nói rằng nó thay được điều trị đang có. Bốn thứ đó là lời hứa, và cả bốn đều đáng cảnh giác.
Vì sao "không có tác dụng phụ nào" lại là dấu hiệu?
Vì mọi can thiệp có tác dụng đều có khả năng gây tác dụng không mong muốn ở một số người. Nói không có gì cả thường nghĩa là chưa ai theo dõi phần đó, chứ không phải nó an toàn tuyệt đối.